 |
آمر خان، بازیگر اصلی، می گوید این فیلم آمیزه ای از واقعیات تاریخی، داستانهای مردمی و خیالات نویسنده است. |
آغاز نمایش یکی از پرانتظار ترین فیلمهای هندی، "قیام مانگال پاندی" در سینماهای هند و بریتانیا در اوت ۲۰۰۵ که در آن آمر خان، ستاره بالیوود در نقش اصلی بازی می کند، با انتقادهای شدیدی در بریتانیا روبرو شد.
سال دیوید، تاریخ نگار و نویسنده کتاب "شورش هند: 1857" تصویر حوادث و انگیزه های این شورش در فیلم "قیام مانگال پاندی" را "بی معنی" خوانده است.
این فیلم هندی با هزینه 5.5 میلیون لیره استرلینگ (برابر با حدود 10 میلیون دلار) که از سوی شورای فیلم بریتانیا نیز حمایت مالی شده است، رهبران "شرکت بریتانیایی ایست ایندیا" را به کشتار افراد غیرنظامی و اهانت به تحریم بردگی متهم می کند.
ولی تاریخنگار بریتانیایی که ظاهرا سالهای زیادی را برای تحقیق این دوره از تاریخ دو کشور سپری کرده، می گوید "هرگز با شواهدی که این ادعاها را ثابت کند"، برنخورده است.
در همین حال، بوبی بدی، تولید کننده فیلم "قیام مانگال پاندی" به نشریه انگلیسی "تلگراف" گفته است که این فیلم به هیچ وجه ضد بریتانیایی نبوده است.
فیلم ساخته هنرپیشه و تهیه گر هندی، آمر خان، اقدامی برای به معرض تماشا گذاشتن شورشی عنوان شده که تا کنون در پرده ابهام مانده است.
در این فیلم که به دو زبان هندی و انگلیسی تهیه شده و انتظار می رود از توجه و دلبستگی زیاد تماشاگران در عرصه بین المللی برخوردار شود، توبی استفنز، بازیگر بریتانیایی در نقشی کلیدی بازی می کند.
"پیکار آزادی خواهی"
فیلم "قیام مانگال پاندی" بر اساس وقایع مربوط به عصیان سربازان هندی علیه شرکت بریتانیایی هند خاوری یا ایست ایندیا در سال 1857 ساخته شده است.
 |
توبی استفنز، بازیگر بریتانیایی، در نقشی کلیدی بازی می کند. |
آن زمان سربازان هندو و مسلمان به دنبال نگرانیها در باره چرب کردن تفنگهایشان با روغن جانوری که در مذاهب آنها حرام تلقی می شد، دست به سرکشی و شورش زدند.
این نخستین فیلم ویژه در باره شورش 1857 به شمار می آید، هرچند این موضوع در سال 1935 نیز در یک فیلم آمریکایی با نام "کلایو هندی" در باره زندگی روبرت کلایو، یک سرباز و سیاست مدار بریتانیایی قرن 18، بازتاب یافته بود.
در هند از این شورش همیشه به عنوان نخستین نبرد آزادی خواهی هندیان علیه استعمارگران بریتانیایی یاد می کنند.
بریتانیاییها طی 200 سال در هند تا زمان استقلال این کشور در سال 1947 حکومت کردند.
فیلم "قیام" به کارگردانی کتان مهتا، فیلمساز معروف هندی، ساخته شده و در آن رانی موخرجی، بازیگر بالیوود نیز نقش دارد.
سوژه این فیلم در پیرامون مانگال پاندی، یک سرباز هندی می چرخد که برای نقش بارزش در این شورش به اعدام رسیده است. نقش او را در فیلم آمر خان بر عهده دارد.
تاریخ و واقعیت هنری
در برگه های تبلیغاتی، فیلم "قیام" به عنوان یک "حماسه دوستی، خیانت، عشق و فداکاری در برابر آنچه بریتانیاییها یک نوع سرکشی سربازان هندی خوانده اند و برای هندیان نخستین جنگ آزادی خواهی بود" به تماشاگران عرضه شده است.
 |
رانی موکرجی در نقش یک روسپی در فیلم بازی می کند. |
اما سال دیوید، تاریخ نگار بریتانیایی و نویسنده "شورش هند: 1857" می گوید: "البته انتقاد تا اندازه ای پذیرفتنی است، ولی نباید به این خاطر بریتانیایی ها را فحش داد."
وی از جمله منظره ویران کردن یک روستا به فرمان یک افسر بریتانیایی در فیلم را زیر سؤال می برد.
در فیلم این حادثه پس از سرکشی مردم روستایی از واگذاری زمینهای خود برای کشت افیون به شرکت بریتانیایی صورت می گیرد.
آقای دیوید افزود: "شرکت ایست ایندیا درواقع به تجارت افیون مشغول بود، ولی من در باره چنین کشتاری اطلاع ندارم و معتقد نیستم چنین حادثه ای رخ داده باشد."
هوگو سوایر، سخنگوی هنری محافظه کار تصمیم شورای فیلم بریتانیا، سازمانی که از حمایت دولت برخوردار است، در مورد اعطای 150 هزار لیره استللینگ (برابر با حدود 300 هزار دلار) برای ساخت این فیلم را مورد پرسش قرار داده است.
آقای سوایر به نشریه انگلیسی "دیلی تلگراف" گفته است: "خوب است اگر آشکار شود که شورای فیلم بر اساس چه معیارهایی این فیلم را به حمایت مالی سزاوار دانسته است. من شخصا بر اینم که این شورا باید بیشتر به حمایت فیلمهای بریتانیایی توجه کند."
"کیفیت، نه سیاست"
در این میان، شورای فیلم بریتانیا گفته است که از پروژه های فیلمسازی بر اصل "کیفیت، نه سیاست" حمایت می کند.
 |
سوژه این فیلم پیرامون مانگال پاندی، یک سرباز هندی می چرخد که برای نقش بارزش در شورش به اعدام رسیده است. |
هفته گذشته رودرانگشو موخرجی، یک تاریخنگار هندی نیز در باره نقش پاندی در شورش سال 1857 ابراز احتیاط کرده بود.
وی به بی بی سی گفت: "با گذشت 148 سال از وقوع این شورش و پس از تحقیقات گسترده در این موضوع، ما هنوز دانش کافی و روشنی در باره مانگال پاندی در اختیار نداریم."
آقای موخرجی افزود: "در باره این که مانگال پاندی از کجا آمده بود، هیچ یادداشتی در دست نیست. والدان او چه کسانی بودند؟ آیا ازدواج کرده بود؟ کی و به کمک چه کسی به صف ارتش پیوست؟ پاسخ به همه این پرسشها ناروشن و احتکار آمیز است."
پژوهشهای زیاد
اما کارگردان کتان مهتا می گوید دو سال را برای ساختن این فیلم سپری کرده است، زیرا "تحقیقات زیادی در زمینه تولید آن انجام شده بود."
وی به بی بی سی گفت" "ما نواربرداری را در شش ماه انجام دادیم، ولی تولید و کارهای پس از تولید وقت زیادی گرفت."
 |
آقای خان می گوید: "این فیلم با جهان امروز مطابق است، امروز هم کشورهایی هستند که هدف دارند بر کشورهای دیگر حکومت کنند." |
آمر خان که در نقش رهبر شورشیان بازی کرده، "قیام" را فیلمی رئالیستیک می داند، که یک داستان واقعی را زنده می سازد: "این فیلم با جهان امروز هم قابل تطبیق است، چه امروز هم بسیار نیروها و کشورهایی هستند که هدف دارند بر سرنوشت کشورها و ملتهای دیگر حکومت کنند."
آقای خان در یک بلوگ در باره فیلم "قیام" می نویسد: "این فیلم آمیزه ای از وقایع یادشده تاریخی، داستانهای مردمی و پندارهای نویسنده است. همه وقایع بزرگی که در فیلم به نمایش درآمده، برگرفته از واقعیات ثبت شده تاریخی است."
وی می افزاید: "برخی از قهرمانها زاده خیالات نویسنده اند، از جمله زندگی شخصی مانگال افسانه ای بیش نیست. وی از شورش علیه ظلم و ستم بیگانگان پشتبانی می کند و جان خود را نیز در راه رسیدن به این آرزو باخته است."
آمر خان می گوید پیش از آغاز فیلمبرداری، نامه ها، کتب و یادداشتهایی در باره زمان وقوع این شورش را مطالعه کرده است.
شورشنامه
فیلم "قیام مانگال پاندی" در اماکنی در شهر بمبئی در غرب هند و صحنه های پایانی آن در روستای تنگی در جنوب تاجیکستان به نوار برداشته شده است.
نواربرداری آن در نوامبر سال 2003 در بمبئی زمانی آغاز شد که شاهزاده ویلز به هند رفته بود و در مراسم آغاز فیلمبرداری شرکت کرد.
 |
این شورش برای بریتانیایی ها یک نوع سرکشی سربازان و برای هندیان نخستین نبرد آزادی خواهی تلقی می شود. |
در چهار سال گذشته این نخستین فیلم آمر خان است که به نمایش درمی آید. او برای این حماسه دو سال خود را سپری کرده است.
در این فیلم آمر خان با سبیلهای پیچیده و مویهای دراز در نقش مانگال پاندی، شخصی که بر اساس تاریخنامه و داستانهای هندی نخستین شورش علیه بریتانیایی ها را راه انداخت، بازی می کند.
سناریای این فیلم را فرخ دهوندی، ویراستار پیشین کانال 4 نوشته و موسیقی آن توسط آهنگ ساز شناخته هندی آ. ر. رحمان آفریده شده است.
فیلم "قیام" هشت ترانه و صحنه هایی از رقص را در بر دارد و تماشای آن کمتر از 150 دقیقه طول می کشد که بر اساس معیارهای بالیوود که در آن بیش از سه ساعت رقص و سرود امری عادی است، چندان طولانی محسوب نمی شود.
آمر خان که اکنون چهل سال دارد، در بازی فیلمهای حماسی بغایت وارد است. "لاگان" یا "مالیات"، آخرین فیلمی که تهیه و نقش اصلی آن را وی بر عهده داشت، در حدود چهار ساعت داستانی از دوران استعمار بریتانیایی ها در هند را به نمایش می گذارد.
این داستان که بازی کریکت را به تصویر گرفته است، شمار زیادی از تماشاگران در هند را به کاخهای سینما سرازیر کرد و درواقع سومین نامزد هند به جایزه اسکار بود.
|
'قيام'ی که قيام آفريد(۱)
|
شفقت رجبيان
|
 |
 |
فيلم "قيام" نخستين توصيف ماجرا های سال 1857 توسط يک فيلمساز هندی است |
لحظه ای، سکوت مطلق و لحظاتی،تشويق.
چنين بود واکنش بينندگان فيلم حماسی هندی "قيام"، ساخته کتان مهتا، در پايان نمايش اين فيلم در يکی از تالار های سينمای مرکز لندن. شور و شوق بينندگان هندی تبار اين فيلم بيشتر از ساير تماشابينان بود. فيلمی که همزمان ستايش و نکوهش گروههای مختلف در جهان را برانگيخته است.
با وجود شور و قيامی که فيلم قيام در هند و بريتانيا آفريده، داستان شورش مانگال پاندی که هندی ها او را از قهرمانان ملی خود می دانند، مقام پرفروش ترين فيلم هندی در هند را اشغال کرده است.
اين فيلم که داستان حماسی شورش سپاهيان هندی عليه ارباب انگليسی شان در سال 1857 ميلادی است، در هفته نخست نمايشش در 400 تالار سينما در سراسر هند به مقدار پنج ميليون دلار فروش داشته است. اين رقم تقريبا نصف قيمتی است که برای ساختن فيلم قيام هزينه شده و آن را به رده پر خرج ترين فيلم های بالیوود وارد کرده است. اما انتظار می رود بزودی مبلغ فروش بليت ها برای تماشای حماسه قيام مانگال پاندی در زادبوم او سر به دوازده ميليون دلار بزند.
تعداد بينندگان فيلم قيام در بريتانيا نيز طی هفته اول نمايش آن قابل توجه بوده و حدود دويست هزار دلار فروش بليت داشته است.
تماشای ناگوار
 |
نخستين کلاکت فيلم قيام را شاهزاده چارلز زده بود |
هرچند نخستين کلاکت فيلم قيام را شاهزاده چارلز، وليعهد بريتانيا سال 2003 ميلادی در شهر بمبئی زده بود، برای بسياری در بريتانيا تماشای اين فيلم ناگوار بوده، به گونه ای که مقاماتی از حزب محافظه کار بريتانيا و روزنامه های راستگرای اين کشور مساعدت شورای فيلم بريتانيا به ساختن اين اثر را زير سوال برده اند. براستی، شورای دولتی فيلم بريتانيا در اين اثر هنری حدود سیصد هزار دلار سرمايه گزاری کرده بود و ظاهرا همين حالا هم از اين اقدام خود پشيمان نيست و می گويد که اين شورا بر مبنای اصل "کيفيت، نه سياست" از پروژه های هنری حمايت می کند.
اين در حالی است که شماری از تاريخنگاران بريتانيايی، از جمله "سال ديويد"، که در باره قيام سال 1857 کتابی نوشته، صحت تاريخی ماجرا های اين فيلم را زير سوال برده اند. آقای ديويد به ويژه صحنه کشتار مردم يک روستای هند توسط ارتش شرکت بريتانيايی هند خاوری (ايست اينديا) را "ياوه" می داند.
حتی برخی از تاريخنگاران و منتقدان هندی فيلم نيز حقايق داستان شورش مانگال پاندی را مورد پرسش قرار داده اند. از جمله "سايبال چاترجی" از منتقدان هندی فيلم ادعا کرده است که در اين فيلم "شگرد های باليوودی" حقايق تاريخی را خدشه دار کرده و به اعتقاد او کتان مهتا، سازنده فيلم عامدانه داستان را مملو از صحنه های باليوودی عشق و عاشقی، بزن بزن و تراژدی کرده تا فيلمش بازارگير تر شود.
اين در حالی است که به گفته آقای مهتا، تهيه فيلم قيام دو سال به درازا کشيده و بخش اعظم اين دو سال به تحقيق و پژوهش حقايق شورش مانگال پاندی مصرف شده است. البته، دو سال برای صنعت فيلمی که سالانه حدود نهصد فيلم تهيه و توليد می کند، مدت قابل ملاحظه ای است.
 |
گوردون، افسر اسکاتلندی بريتانيا در اين فيلم نقشی محوری دارد |
اما در اينکه داستان فيلم قيام شامل بافته هايی از تخيل نويسنده و فيلمساز است، نمی توان شک کرد. کما اينکه فيلم های تاريخی ديگری به مانند آلکساندر مقدونی و حتی آثاری بر مبنای ماجرا های تاريخ مدرن نيز از دقت و صحت کتمل تاريخی برخوردار نيستند و عاری از دستکاری های هنری سازندگان خود نبوده اند.
آمر خان، بازيگر نقش مانگال پاندی، رهبر قيام 1857 نيز منکر اين حقيقت نيست و پندار های نويسنده فيلم نامه را در کنار وقايع تاريخی و داستان های مردمی جزئی از بدنه فيلم قيام می داند. افزون بر اين، در آغاز فيلم هم تاکيد شده که قيام يک حماسه يا بالاد است، نه يک فيلم مستند. تنها در پايان فيلم صحنه هايی از مستندی را می بينيم که افسران انگليسی را در حال زدن و تنبيه کردن هندی ها نشان می دهد.
"ميتا چايتانيا"، يکی ديگر از منتقدان هندی فيلم می گويد که در کتاب های تاريخی نيز از اماکن و شخصيت هايی به مانند مانگال پاندی، باراکپور، بهرامپور، جانسی و نانا صاحب ياد شده و اينها همه اجزائی از سوژه فيلم قيام اند.
ولی به گفته وی، کتاب های تاريخی جنبه مستند اطلاع رسانی دارند، در حالی که يک اثر هنری بر مبنای اين اسناد و اطلاعات داستانی را شرح می دهد که به ناچار عاری از دستکاری های آفرنده آن نيست.
اما آمر خان درگفتگوی خود با نشريه "اکسپرس اينديا" ادعا کرده که "ويليام دالريمپل" يکی از تاريخ نگاران انگليسی به او زنگ زده و بابت صحت تاريخی داستان فيلم از سازندگان آن ستايش کرده است.
سوژه فيلم
 |
پايان تلاش های مانگال پاندی در فيلم قيام همين حلقه دار بود |
در کانون داستان قيام مانگال پاندی، يک سرباز سپاه هندی شرکت بريتانيايی هند خاوری قرار دارد. اين شرکت در آن زمان بر سراسر سرزمين هند سلطه می کرد و داد و ستد ترياک هم جزئی از معاملات تجاری اش بود. اين نکته را تاريخ نگاران بريتانيايی نيز اذعان کرده اند.
مانگال پاندی در ميان افسران بريتانيايی دوستی داست، گوردون نام. گوردون جان خود را مديون مانگال بود و به او اتحترامی ويژه داشت.
نقطه اوج داستان آنجا فرا می رسد که ميان سپاهيان هندی باروتی تازه توزيع می شود. سربازان شايعاتی شنيده اند که گويا کيسه های باروت تازه با روغن خوک و گاو چرب شده است. چون گاو ميان هندوان مقدس است و خوک ميان مسلمانان مکروه، هيچ يک از سربازان حاضر به استفاده از باروت جديد نمی شود. سر انجام مانگال پاندی به حرف دروغ گوردون باور می کند که شايعات، بی پايه است و کيسه های باروت، عاری از روغن گاو و خوک. همگی به پيروی از مانگال کيسه های باروت را گاز می کيرند و باروت را به ميله های تفنگ هايشان می ريزند، تا آنجا که دروغ گوردون آشکار می شود و رشته دوستی ديرينه مانگال و گوردون از هم گسسته.
در حاشيه اين داستان ما شاهد بدرفتاری و برخورد وقيح افسران و مقامات بريتانيايی با مردم بومی هستيم. زندگی بريتانيايی ها در غربت با عيش و نوش می گذرد و تنها روسپی خانه منطقه صرفا به افراد انگليسی خدمت می رساند، در حالی که هندی ها در سرزمين خود غذاب غربت می کشند و زهر بردگی می چشند.
بعد ها مانگال پاندی با حيرت می انديشد که چه گونه تا حالا متوجه اين همه ستم نبوده و تنها چربی گاو و خوک باعث شده که چشم به واقعيت بگشايد.
مانگال سپاهيان هندی شرکت بريتانيايی هند خاوری را عليه حکام انگليسی بسيج می کند و تا واپسين نفس می جنگد و در حالی که حلقه دار را به گردنش می اندازند، با ندای "حمله کنيد!" جان می دهد. بنا به روايت فيلم قيام، فراخوان مانگال به حمله عليه حکام انگليسی باعث شورشی فراگير می شود که تا يک سال ادامه داشت و هم اکنون هندی ها آن را به نام "نخستين جنگ برای استقلال" و بريتانيايی ها به عنوان "شورش 1857" می شناسند.
|
'قيام' قيام آفرين (2)
|
شفقت رجبيان
|
 |
 |
هيرا در تصوير و توجيه چگونگی تغيير ديدگاههای مانگال پاندی در فيلم قيام نقشی کليدی دارد |
تنفروشی و روان فروشی
فيلم قيام در کنار عده ای از بريتانيايی ها شمار کثيری از هندی ها را نيز ناخوشنود کرده است. به گونه ای که تعدادی از اعضای پارلمان هند از حزب سوسياليست آن کشور خواستار توقيف فيلم و مجازات سازندگان آن شده اند.
اين اعتراض از خيابان های شهر باليا در استان اوتار پرادش هند به پايتخت راه يافته است. باليا معروف به شهر زادگاه مانگال پاندی است، اما از ان در فيلم قيام ذکری نرفته است و احساسات محلی عده زيادی را در اين شهر جريحه دار کرده است.
به گفته سازندگان قيام، سه شهر ديگر در هند نيز خود را زادگاه مانگال می دانند و ذکر نام مشخص زادگاه قهرمان داستان می توانست باعث جنجال بيشتری شود.
ولی اسباب ناخوشنودی اعضای سوسياليست پارلمان هند عشق ميان مانگال و يک روسپی هندی به نام "هيرا" است که از موارد کليدی داستان فيلم است. يکی از معترضان به نام "اوم پراکاش تواری" در روزنامه "هندوستان تايمز" نوشته است:
"سازندگان فيلم، چهره يک شهيد بزرگ جنگ نخست برای استقلال را مخدوش کرده اند. کتان مهتا در ساختن اين فيلم از آزادی بی بیند و باری برخوردار بوده و حقايق تاريخی را تحريف کرده است. بدتر آنکه وی از اين کار خود نه اظهار پشيمانی کرده و نه می خواهد تکه های مورد بحث فيلم را حذف کند".
شايد دليل عدم تمايل آقای مهتا به حذف آن موارد فيلم اهميت آن تکه های داستان و نقش هيرا در تغيير ديدگاههای مانگال است. پاسخ هيرا به يک متلک مانگال که "شما بهتر است همچنان به انگليسی ها تن فروشی کنيد"، بطور محسوسی روان مانگال پاندی را منقلب می کند. هيرا می گويد: "آره، ما از روی نياز به آنها تن می فروشيم، بدا به شما، سپاهيان که اختيارا روان خود را به آنها فروخته ايد".
در موردی ديگر گوردون، افسر اسکاتلندی شرکت بريتانيايی در دوران دوستی اش با مانگال شرکت را به "راوان" تشبيه می کند که از شريرترين چهره های اسطوره های هندی است. وی می گويد: "کمپانی چيزی شبيه راوان است. تنها با اين تفاوت که راوان ده سر داشت و کمپانی هزارسر است. هزار سر حريص و آزمند".
در پی اين سخنان آهنگ "تکی تکی" پخش می شود، حاکی از آنکه در جهان همه چيز قابل خريد و فروش است، اعم از عشق و محبت و خود انسان ها.
پيام همبستگی
باليوود در باره همبستگی هندوان و مسلمان ها آثار بسياری ساخته است، اما اندک فيلمی موفق شده اين پيام همبستگی را به مهارت فيلم قيام به بيننده منتقل کند. در هيچ برهه از فيلم مردم هند بر مبنای تعلق مذهبی بخش نمی شوند و هندی ها اعم از هندو و مسلمان در برابر دشمن واحد – کمپانی – بسيج شده اند.
روغن ماليده به کيسه های باروت نيز تنها چربی گاو و يا پيه خوک نيست، بلکه هر دو با هم است تا اشتراک مرام و عمل هندوها و مسلمانان حاصل شود.
سيمای بريتانيايی ها در فيلم
 |
از ميان افسران بريتانيايی تنها گوردون است که حسن توجه بيننده را بر می انگيزد |
به نظر می رسد، سازندگان فيلم خيلی تلاش کرده اند که نخستين تفسير هندی ها از وقايع سال 1857 خاطر بينندگان بريتانيايی آن را نيازارد. چه کتان مهتا و چه آمر خان بارها تاکيد کرده اند که فيلم به هيچ روی جنبه ضد انگليسی ندارد و تاکيد روی اين مورد در خود فيلم نيز بار ها مشاهده می شود.
در کنار رفتار بربرانه افسران بريتانيايی با مردم بومی برخورد انسان دوستانه گوردون افسر اسکاتلندی تا اندازه ای توازن ايجاد می کند. گوردون رنج های زيردستان هندی اش را می بيند، حس می کند و می کوشد که از شدت آن بکاهد و در نتيجه اين تلاش ها توسط مقامات ارشد شرکت تنبيه می شود.
وی با سنت های زيانبار محلی نيز از قبيل "ساتی" يا سوزاندن زن بيوه در صورت مرگ شوهرش می ستيزد و زنی را از کام آتش تابوت شوهرش نجات می دهد و او را به همسری می گزيند. به روايت فيلم قيام، گوردون پس از حلق آويز شدن مانگال به جنبش مقاومت هندی ها می پيوندد و عليه استعمارگران بريتانيايی می جنگد.
تطبيق با جهان امروز
 |
صحنه های آخر فيلم قيام در جنوب تاجيکستان فيلم برداری شده است |
يکی ديگر از بافته های تخيل سازندگان فيلم قيام پرچم شرکت بريتانيايی هند خاوری است که بر فراز ساختمان ستاد آن در احتزاز است. پرچمی مستطيل با نوار های سرخ و سفيد که بی شباهت به پرچم فعلی ايالات متحده آمريکا نيست.
آمر خان، بازيگر نقش مانگال پاندی، در مصاحبه های اخير خود فيلم قيام را يک اثر رئاليستيک توصيف کرده و آن را با واقيت های جهان امروز همخوان دانسته است: "اين فيلم با جهان امروز هم قابل تطبيق است، زيرا امروز هم بسيار نيرو ها و کشور هايی هستند که هدف دارند بر سرنوشت کشور ها و ملت های ديگر حکومت کنند".
بدين گونه، فيلم قيام که در شهر بمبئی هند و جنوب تاجيکستان فيلم برداری شده، افزون بر اينکه از پرخرج ترين و پرفروش ترين فيلم های هندی به شمار می آيد، در هفته نخست نمايشش در رديف بحث برانگيزترين فيلم های باليوود نيز قرار گرفته است. و شايد ترکيبی از همه اين شاخص ها زمينه ای را برای ماندگاری اين فيلم حماسی فراهم کند.
| | |